عالیم قاسیم اوف 1957 نجی ایلده آنادان اولوب . والدین لری اونون موسیقی یه و خصوص ایله موغاما قارشی اولان استعدادینی اوشاق لیقدان بیلیب لر آنجاق اونا موسیقی تحصیلی آلماقا امکان لاری یوخ ایدی . ال لرینده تکجه بیر شئی گلمیشدیر ، دف دوزلتمک ایچون آتاسی بیر کئچی کسمیشدیر . بو دف عالیم ین بیرینجی موسیقی آلتی اولموشدور و بونونلا بیرلیکده او گؤزل و فرق لنن سسه صاحب ایدی .

   داها سونرا او باکیدا موغام مکتبینین  ان تانینمیش و استعدادلی معلم لریندن درس آلمیشدیر . 25 یاشیندا عالیم ، حیاتیندا بیرینجی موغام مسابقه سینده موفقیت قازانمیش دیر . او واختلاردا او ، موغام صنعتینین خصوصیله ده " طرب " ژانری نین آراشدیرما لاریلا مشغول اولوردو .

   1989 نجی ایلده ، عالیم قاسیم اوف ، منصوراوف قارداشلاری ایله  " تارزن ملک " و کمانچا چالان " ائلشن " ایله چئخئش ایله مگه باشلامیشدیر .

   موغام صنعتی نی فرانسا ، انگلیس ، آلمانیا ، بلژیک ، اسپانیا ، برزیل ، ایران و آمریکا کیمی اؤلکه لرده کنسرت لرله چئخیش ائدن صنعت چی ، بوتون دنیایا آذربایجان موغام صنعتی نی تانیندیراراق ، آذربایجان مدنیتی نین دنیایا یاییلماسی ایچون بؤیوک بیر رل اویناییر .

   آذربایجان موسیقی عالمینده آد چیخارماق ، نفوذ قازانماق ، بوتون خالق طرفیندن سئویلمک هر مغنی یه قسمت اولمور . بو شرفه یالنیز اصل استعدادلار تکرارسیز ایفاچیلیق ایله فرق لنن لر نائیل اولورلار . ملک خانیم ایوب اوا بئله مغنی لردن دیر .

      ایل لر بوندان اول ، ایلک دفعه " ارث " فولکلور گروپونون ترکیبینده صحنه یه چیخان اوتانجاق بیر قیز ، بو گون آذربایجان خالق موسیقی سینین ان گؤزل ایفاچیلاریندان بیری دیر .
اونون ملاحت لی  و بنزرسیز سسی یوکسک ووکال اوستالیغی مینلر له پرستشکارلارینین اوره یینی فتح ائتمیش اونا عموم خالق محبتی قازانمیش دیر .
     اینانیریق کی ملک خانیم ایوب اوا هله اوزون ایل لر بوندان سونرا دا اؤز گؤزل صنعتی ایله آذربایجان موسیقی سینین بوتون دونیادا لایق ائلچی سی اولاراق قالاجاقدیر و هامی میزی یئنی یئنی یارادیجیلیق لارلا سئویندیره جک دیر .  

علی آقا واحد آذربایجانین ان گؤرکملی شاعرلریندن دیر . اونون غزل لری خالق ماهنیلاریندا و نغمه لرینده اونودولماز یئری وار . موغاملاریمیز اونون اثرلریلن بزنیب ، آد آچیب لار . بوغزل لردن اوخوماق ایسترمی سینیز ساده جه " یازینین آردی " نی سئچین ...

مبعث بایرامینا گؤره ، پیغمبرین بویوروقلاریندان بیر نئچه سینی بوردا گتیرمک ایستییره م :

اینسانلارین ان پیسی آخیرتینی دونیایا ساتان کیمسه و بوندان دا داها پیس ، آخیرتینی اؤزگه سی نین دونیاسینا ساتان کیمسه دیر .

ای علی غضبلنمه ، غضبلندیکده یئره اوتوروب آللاهین دؤزومو باره ده دوشون .

آللاهیم منه دوققوز شئی تاپیشیرمیشدیر . گیزلینده و آشکاردا اخلاصلی اولماغی ، سئوینج و غضب حالیندا عدالتلی اولماغی ، یوخسول و وارلی اولدوقدا قناعتچی اولماغی ، منه ظلم ائده نی عفو ائتمک ، منی محروم ائده نه احسان وئرمک ، منه علاقه سینی کسنله علاقه قورماق و سوسماغیمدا دوشونمک ، سؤزومده ذکر ائتمک ، و باخیشیمدا عبرت آلماغی امر ائتمیشدیر .

مؤمن اولان کیمسه ، بیر دلیکدن ایکی دفعه سانجیلماز .

من علمین شهری ، علی ایسه اونون قاپیسی دیر . هر کیم علم اؤیره نمک ایسترسه او قاپیدان گلمه لیدیر .

آنایوردوم ...

سنین ایللر بویی دیر بسله دیگین ذیروه لی داغلاردا گؤزوم وار

قاووشان بیر بیرینه گؤی دره لر اوسته بولودلارلا سؤزوم وار

داغلی سینه مده کؤزوم وار ...

دؤزه ره م  درده دؤزوم وار ...

تیتره ییب ساز تئلی تک شاخه لرون سازینی چالدی

شهریار شاعریمیز سندن اؤز ایلهامینی آلدی

دونیایا ولوله سالدی ...

اؤزی گئتدی آدی قالدی ...

سن سن هر آذری نی باغرا باسان دوغما دیاری

سن سن آذر ائلی نین اعتیباری فخری ویقاری

سنه عاشیق اولاراق نیله ییره م نازلی نیگاری

قاراگؤز ، سورمه لی یاری ...

داها آرتیق شکیل لر ایچون " یازینین آردی " نی سئچین !

" سوزلوک " آذری دیلینده لغتنامه معناسیندادیر . تاسف لر اولسون کی ایراندا آذری دیلی ، عرب و خصوصا فارس دیلی ایله قاریشیب دیر و اصیل کلمه لر اؤز یئرلرینی ایتیریب لر . بو حیصه ده الیمدن گلن کلمه لری معنا لاریلان گتیرمک ایسته ییرم ، اومید کی چالیشاق و اونلاری اؤز یئرلرینده ایشلده ک :

آچیقلاماق : توضیح ، تشریح

آختاریش : جستجو ، کاوش

اؤرنک : نمونه ، مثال

انکشاف : تکامل ، توسعه

اویغون : مناسب ، مطابق

اینجه : ظریف ، نازک

اینجه صنعت : هنرهای زیبا

ایز : اثر ، رد

باشقا : دیگر

بنیز : چهره ، روی

بیلگین : آگاه ، دانا

تامسینماق : مزمزه

دنیز : دریا

دوستاق : زندان

دویماق : درک ، حس

درگی : مجله

ذیروه : قله

زنگین : غنی ، پربار

ساحه : زمینه

سارساق : ابله ، احمق

ساغلام : تندرست ، سالم

سایاق : شیوه ، روش

سورغو : سوال

سیناق : امتحان ، آزمایش

شانلی : باعظمت

قالدیرماق : بلند کردن

قایناق : منبع ، سرچشمه

قیناماق : سرزنش

قاسیرغا : طوفان ، کولاک

کؤرفز : خلیج

گئرچک : حقیقت

گئری : عقب ، پس

گرگین : بحرانی ، حاد

گؤونمک : فخرکردن ، مباهات

ماراق : علاقه

موغایات : مواظب

مازی : تیله

یئنی : نو ، جدید

یوکسک : بلند ، عالی

یاتاق : بستر ، خوابگاه

یازیچی : نویسنده

یالنیز : فقط ، تنها

یال یاماج : کوهپایه ، دامنه

یانلیش : اشتباه ، سهو

بیر ناخوش آدام ، حکیم یانینا گئدیب دئییر :

ای حکیم ! قارنیم چوخ پیس آغرییر .

حکیم دئییر :

نه یئییبسن ؟

ناخوش دئییر :

بوللو یانیق چوره ک !

حکیم ایسه گؤتوروب اونا گؤز داواسی وئریر .

ناخوش دئییر :

ای حکیم ، منیم قارنیم آغرییر ، گؤز داواسی نه ییمه گره ک دیر ؟

حکیم گولومسه ییب دئیر :

گؤزلرین گورسه یدی یانیق چوره ک یئمزدین !

بیر باش بیلندن سوروشدولار :

یئمک واختی نه زامان دیر ؟

جاواب وئردی :

وارلی اوچون آجان واخت ، یوخسول اوچون تاپان واخت !

     بیر نئچه تاپماجا بوردا یازیرام . نئجه کی بیلیرسیز تاپماجالار آذری شیفاهی ادبیاتی حیصه لریندن بیری دیر  آتام دئیرکی قدیم زامانلاردا کی ایندیکی رادیو و تلویزیون کیمی ایمکانلار یوخ ایدی ، آتالار و آنالار ، گئجه لر اؤز بالالارینی باشلارینا ییغیب شیرین شیرین ناغیل لار و مثل لر و تاپماجالارلا واختلارینی کئچیریرمیش لر.

     تاپماجالارین جاوابی اوچون " یازینین آردی " سیزینله دیر !

         (۱)     آی گئدر آدام ایله

                  بیر خونچا بادام ایله

                  نه دیلی وار نه آغزی

                  دانیشیر آدام ایله

(۲)           آکیشی کیشی

دمیردن دیشی

ییه ر بوغدانی

قالار کوله شی

(۳)           آلا آللاندی

باشی چوللاندی

قاشیغا میندی

قیچی ساللاندی

(۴)           آلتی دری ، اوستی دری

ایچینده بیر اووج داری

(۵)           آخشام اولدو سارالار

سحر تئزدن قارالار

     تاپماجالارین جاوابی اوچون " یازینین آردی " سیزینله دیر !

بیرنئچه گون بوندان قاباق ، عزیز دوستلاریمدان بیری کی وطن سئوگیسی و آنادیلیمیز اونا هر نه دن اوزگون دیر ، بیر نئچه گوزل بایاتی منه گوندرمیشدی ، من کی اونلاری اوخویارکن چوخ کوره لدیم . یاخشی گوردوم کی بوردا یازیم ، بلکه اوخوجولاریم آذری دیلی نین درین دویغولی اولدوغونو بیر داها حیس ائتسینلر :

عزیزیه م او خاندان

او سلطاندان او خاندان

بیردسته گول اولایدیم

آسیلیردیم یاخاندان

بویان باغچا اویان گول

نه یاتمیسان اویان گول

اؤپوم او گوزلروندن

سن یوخودان اویان گول

خنجری ایشله یوللا

اوستون گوموشله یوللا

منه بئش آلما گوندر

بیرینی دیشله یوللا

حیرانین یوللاریندا

بند اولدوم یوللاریندا

بیرجوت قولباغ اولایدیم

یاریمین قوللاریندا

باش‌ اوجا خالقيميزين‌ شيفاهي‌ ادبياتي‌نين‌ بول‌، بول‌ ژانرلري‌ و نوع‌لاري‌ واردير. باياتيلار، تاپماجالار، اوخشامالار، نازلامالار،اويونلار، لايلالار و عنعنه‌لر اونلارين‌ كيچيك‌ مقياسدا اولان‌ بير حيصه‌لري‌دير. بونلاردان‌ علاوه‌ «آتالار سوزو» شيفاهي‌ ادبياتيميزدااوزونه‌ اوزل‌ بير يئر آچميش‌دير. خلقيميز بونلاري‌ سئوه‌-سئوه‌ اوخويوب‌، سينه‌دن‌ سينه‌يه‌ ان‌ اسكي‌ چاغلاردان‌ بوگونه‌ كيمي‌قورويوب‌ بير ده‌يرلي‌ امانت‌ كيمي‌ بو گونكو و صاباحكي‌ نسيل‌لره‌ چاتديرميشلار.

بیر نئچه آتالار سؤزی اوخوماق ایستییرسیز ساده جه "یازینین آدری" نی سئچین

آذری آنالارین محبتلرینی اوز اوشاقلارینا ، گوزل – گوزل لای لالار و بایاتیلاردان کی اوشاقلار حاققیندا یازیلیب و دییلیب ، بیلمک اولار . من دورت دیل ایله تانیشام ، آمما آذری دیلینده کی دویغولار و احساسلاری هئچ بیردیلده گورمه میشم . بئله دیر کی ائل شاعیریمیز شهریار دئییر :

  تورکی دیلی تک سوگیلی احساسلی دیل اولماز   

اؤزگــه دیلـه قاتسـان بـو اصیـل دیـل اصیـل اولمــاز

آنالاریمیز دیلینده دولانان لای لا لاردان بو یازینین آردیندا گتیریرم :

بایاتیلار ، آذربایجان خلق ادبیاتینین فولکلوریک و شفاهی حیصه سی دیلر . بو دورت میصرع لی شعرلر آذربایجان خالقینین اوره ک سوزلری دیر کی  ساده جه دیلدن دیله ائل ایچینده گزیب و اوزیلن گوزل معنالاری و دویغولاری اوره کلرده یارادیب :

عزیزیم وطن یاخشی

گیمگه کتان یاخشـی

غربت یئر جنت اولسا

ینه ده وطن یاخشـی

اولو تانریا شکورلر اولسون کی منه بو وبلاگی یاراتماغا ایمکان وئردی بلکه گوزل آذربایجانیمیزی اوجالتماق یولوندا بیر دستک اولسون .  منیمجه بیزلره گره کدیر کی آذری ایگیت ائلیمیزی ، آذری شیرین دیلیمیزی ، آذری معنالی ادبیاتیمیزی و آذری دویغولو موسیقیمیزی قورییب ایندیکی و بیزدن سونراکی نسیل لره یتیره ک . من بئله ظن ائدیرم کی هر کیمسه آنادیلینی و آنا توپراقینی داهاسا ، کچه جک و گله جک نسیللره بورجلی قالیر و بو بورجی هئچ زامان اوده مک اولماز . سوینیرم کی من گئجیکسم ده بو گون باشلاییرام . سیزدن ده ایستگیم بودور کی منیم بو یولدا الیمدن توتوب کومکچیم اولاسیز .